Metoda kasowa

Zasady rozliczania podatku VAT metodą kasową

Metoda Kasowa

Metoda kasowa

Rozliczanie podatku VAT metodą kasową wiąże się ze szczególnym momentem powstania obowiązku podatkowego. Warunkiem koniecznym do korzystania z tej metody jest posiadanie statusu małego podatnika.

 

Mały podatnik na gruncie ustawy o VAT

Na podstawie art. 2 pkt. 25 ustawy o VAT przez małego podatnika rozumieć należy podatnika VAT:

  • u którego wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty w złotych odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro;
  • prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze (za wyjątkiem komisu), jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za usługi wraz z kwotą podatku nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty w złotych odpowiadającej równowartości 45 000 euro.

Przeliczenia kwot w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego w zaokrągleniu do 1 000 zł. Limity uprawniające do uzyskania statusu małego podatnika (wg kursu euro z 01.10.2014 r.- 4,1792 zł) w 2015 roku wynoszą odpowiednio: 5 015 000 zł (po przeliczeniu 1 200 000 euro), 188 000 zł (po przeliczeniu 45 000 euro). Małym podatnikiem może zostać także podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych VAT w trakcie roku podatkowego, gdy przewidywana przez niego wartość przychodu brutto nie przekroczy w proporcji do okresu prowadzonej działalności kwot ww. limitów.

 

Obowiązek podatkowy u małych podatników

Mały podatnik może rozliczać VAT na zasadach ogólnych lub może wybrać metodę określoną w art. 21 ustawy o VAT polegającą na tym, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do dokonywanych przez niego dostaw towarów i świadczenia usług powstaje:

  • z dniem otrzymania całości lub części zapłaty w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy zarejestrowanego, jako podatnik VAT czynny (art. 21, ust. 1 pkt. 1);
  • z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180 dnia licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podmiotu innego niż wymieniony w pkt. 1 (art. 21, ust. 1 pkt. 2)

- po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika US (druk VAT-R) w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który będzie stosował wyżej opisaną metodę zwaną „metodą kasową”. Otrzymanie zapłaty w części powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części.

Mały podatnik może zrezygnować z metody kasowej, ale nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy, po pisemnym zawiadomieniu naczelnika US w terminie do końca kwartału, w którym rozliczał się w ten sposób. Podatnik traci prawo do rozliczania podatku VAT metodą kasową począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym przekroczył kwotę limitu (z art. 2 pkt. 25).

 

Zasady rozliczeń z tytułu VAT- metoda kasowa

Wybór metody kasowej wiąże się z obowiązkowym rozliczaniem podatku VAT w trybie kwartalnym, tzn. w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale należy złożyć w US formularz VAT-7K i w tym samym terminie zapłacić podatek, jeżeli w deklaracji wykazano nadwyżkę VAT należnego nad naliczonym (art. 99, ust. 2).

Cytując art. 86, ust. 10e ustawy o VAT: „Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do nabytych przez małego podatnika towarów i usług, w okresie stosowania przez niego metody kasowej, powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonał zapłaty za te towary i usługi”.

Interpretując dosłownie cytowany przepis należałoby przyjąć, że dopiero uregulowanie całości należności pozwala skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w indywidualnej interpretacji (z dnia 25.04.2014 r., nr ITPP2/443-209/14/AW) uznał, że w przypadku uregulowania części należności można odliczać podatek naliczony odpowiadający tej części.

Przez dokonanie zapłaty należy rozumieć całkowite lub częściowe uregulowanie należności. Mały podatnik, który nie odliczył podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym dokonał zapłaty za nabyte towary lub usługi ma możliwość skorzystania z tego prawa w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86, ust. 11 ustawy o VAT).

Niemniej jednak odliczenie w terminie późniejszym możliwe jest tylko poprzez dokonanie korekty deklaracji VAT za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, ale nie później niż w ciągu 5 lat licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty tego podatku (art. 86, ust. 13). Faktura podatnika rozliczającego VAT metodą kasową powinna zawierać dane określone w art. 106e, ust. 1 ustawy (m.in. wyrazy „metoda kasowa”). Zarówno faktury sprzedaży, jak i zakupu ujmowane są w rejestrach VAT oraz deklaracji VAT-7K za okres, w którym zapłata została dokonana. Może się zdarzyć, że faktura zostanie wykazana w kilku deklaracjach VAT-7K, gdy zapłata za nią była uiszczana w ratach.

 

Główne zalety i wady stosowania metody kasowej

Wybór metody kasowej daje korzyści szczególnie tym przedsiębiorcom, których kontrahenci (czynni podatnicy VAT) często spóźniają się z płatnościami. Następuje wtedy przesunięcie momentu powstania obowiązku podatkowego na dzień zapłaty należności przez dłużnika. Metoda kasowa nie jest dobrym rozwiązaniem, kiedy mały podatnik sam z opóźnieniem reguluje swoje zobowiązania wobec dostawców. VAT z faktury zakupu może odliczyć dopiero wtedy, gdy zapłaci sprzedawcy.

Warto wiedzieć, że w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług w odniesieniu, do których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a, ust. 5 pkt. 1 (uzależniony jest od daty otrzymania zapłaty) na fakturze powinny być również zamieszczone wyrazy „metoda kasowa”.

 

Przykład 1

Podatnik korzystał od początku 2014 r. ze statusu małego podatnika i rozlicza VAT metodą kasową. Na koniec 2014 r. jego wartość sprzedaży wraz z podatkiem VAT wyniosła 5 030 000 zł. Oznacza to, że choć wartość ta mieści się w limicie ustalonym na 2014 r., to jednak jest wyższa niż limit ustalony na 2015 r. (5 015 000 zł). Począwszy od 2015 r. nie posiada już statusu małego podatnika.

 

Przykład 2

Podatnik, który rozliczał VAT metodą kasową, w maju 2014 r. sprzedał i wydał materiały spółce- czynny podatnik VAT oraz osobie nieprowadzącej działalności gospodarczej i nie otrzymał on zapłaty od obu odbiorców. Obowiązek podatkowy od sprzedaży dla czynnego podatnika VAT w ogóle nie powstał, gdyż za materiały nie otrzymano zapłaty. Z kolei VAT od sprzedaży dla osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej podatnik wykazał po 180 dniach od wydania przedmiotu sprzedaży, czyli w listopadzie 2014 r.. Sprzedaż tę wykazał w deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2014 r.. Gdyby podatnik rozliczał VAT na zasadach ogólnych i wybrałby rozliczenie miesięczne podatek należny od obu transakcji musiałby wykazać w deklaracji VAT-7 za maj 2014 r.

 

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).